Gelir vergisi uygulamasında mükellefler ve mükellefiyetler ikiye ayrılır.
Bunlardan birincisi tam mükellefiyet, ikincisi ise dar mükellefiyettir.
Tam mükellefiyet esasına tabi tam mükellef kişiler Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratları üzerinden vergilendirilirler. Dar mükellef gerçek kişiler ise Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler.
Tam Mükellefiyet aşağıda yazılı gerçek kişiler Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilirler.
1)Türkiye'de yerleşmiş olanlar
2)Resmi daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye'de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları (Bu gibilerden, bulundukları memleketlerde elde ettikleri kazanç ve iratları dolayısıyla gelir vergisine veya benzeri bir vergiye tabi tutulmuş bulunanlar, mezkur kazanç ve iratları üzerinden ayrıca vergilendirilmezler.)
Türkiye'de yerleşme:
Aşağıda yazılı kimseler Türkiye'de yerleşmiş sayılır:
1)İkametgahı Türkiye'de bulunanlar
2)Bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar (Geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini kesmez.)
Yerleşme Sayılmayan Haller:
Aşağıda yazılı yabancılar memlekette altı aydan fazla kalsalar dahi, Türkiye'de yerleşmiş sayılmazlar:
1)Belli ve geçici görev veya iş için Türkiye'ye gelen iş, ilim ve fen adamları, uzmanlar, memurlar, basın ve yayın muhabirleri ve durumları bunlara benzeyen diğer kimselerle tahsil veya tedavi veya istirahat veya seyahat maksadıyla gelenler;
2)Tutukluk, hükümlülük veya hastalık gibi elde olmayan sebeplerle Türkiye'de alıkonmuş veya kalmış olanlar.